“Hanze loopt al heel lang met mij mee”

Hanze advocaat bestaat 20 jaar. Daarom spreken we met de mensen en organisaties met wie we al jaren samenwerken. In deze eerste aflevering van De zorg aan het woord: Frank Kodden, bestuurder van Vereen. Over anders kijken naar ouderenzorg, de menselijke kant van arbeidsrecht en een samenwerking die hem door verschillende organisaties heen is gevolgd.

Vooruit naar vroeger

Goed oud worden heeft volgens Frank Kodden niet zoveel met zorg te maken, maar alles met het leven. Vanuit die gedachte werkt Vereen aan een andere kijk op ouderenzorg.

Vereen ontstond uit Driezorg en Zonnehuisgroep IJssel-Vecht en telt vijftien locaties, ruim 2.000 medewerkers en 1.000 vrijwilligers. De naam staat voor verenigen. Niet alleen twee organisaties met elkaar, maar vooral mensen met hun omgeving en de samenleving.

“Als je kijkt naar goed oud worden, moeten we het normale leven weer veel meer gaan omarmen. Terug naar zorgzame gemeenschappen, naar de banden die er in de normale samenleving ook zijn. En weg van die institutionele taal van ‘opnemen, cliënten en mantelzorgers’. Maar gewoon weer naar ‘buren, partners en kinderen’.”

Vereen wil die vanzelfsprekende verbindingen opnieuw ruimte geven. Kodden noemt dat ‘vooruit naar vroeger’. “Niet terug naar vroeger, maar dat wat vroeger heel normaal was en we gaandeweg een beetje zijn kwijtgeraakt, weer in ere herstellen.”

Anders organiseren vraagt ook iets van mensen

Los van deze missie is er ook een noodzaak om het anders te doen. “We hebben ook te maken met de dagelijkse realiteit: de vergrijzing neemt toe, terwijl de arbeidsmarkt krap is. Alleen al daardoor moet de ouderenzorg anders worden georganiseerd. Maar ik wil daarnaast echt zeggen: die andere manier van kijken, die mensgerichte benadering, gaat ons als samenleving ook echt iets brengen.”

“Die beweging is niet van vandaag op morgen gemaakt. We zijn onderweg en dat kost tijd. Niet alleen zorgorganisaties, ook de samenleving moet meebewegen. Natuurlijk zijn er mensen met dementie of andere aandoeningen die hulp of misschien een beschermde woonomgeving nodig hebben. Maar ook dan kun je blijven kiezen voor het leven en voor een mensgerichte benadering.” 

Binnen Vereen heeft die veranderopgave een plek gekregen in een aparte directie voor mens- en organisatieontwikkeling, waaronder ook HR valt. Daar komt de dagelijkse praktijk samen met de veranderingen die Vereen voor de langere termijn wil realiseren. “Dat is een mooi spanningsveld. Je moet aandacht hebben voor de transformatieopdracht én voor alles wat vandaag speelt. Hoe zorg je dat medewerkers, vrijwilligers en naasten mee kunnen bewegen in een veranderende omgeving?”

Ook arbeidsrechtelijke kwesties zijn voor Kodden uiteindelijk vaak menselijk van aard. Ze ontstaan bijvoorbeeld wanneer een samenwerking stroever gaat lopen, mensen elkaars perspectief niet meer goed kunnen zien en het gewone gesprek geen oplossing meer brengt. Op die momenten komt Hanze in beeld.

“Hanze loopt al heel lang met mij mee”

De samenwerking begon voor Kodden al in zijn tijd bij Zonnehuisgroep IJssel-Vecht, in 2011. Ook later in zijn loopbaan bleef hij bij andere organisaties met Hanze samenwerken. Inmiddels is hij bestuurder van Vereen en zit Hanze nog altijd aan tafel. “Ik ben vanuit Zonnehuisgroep een tijd ergens anders gaan werken en ook daar was Hanze mijn advocatenkantoor. Toen kwam ik  bij Driezorg: wederom Hanze. En nu in de gefuseerde omgeving: wederom Hanze. Dus ja, voor mij loopt Hanze al heel lang mee.”

Dat betekent niet dat de keuze al die jaren vanzelfsprekend was. Rond de fusie die tot Vereen leidde, was er bijvoorbeeld een logisch moment om opnieuw naar de juridische ondersteuning te kijken. Voor het fusieproces was ook expertise op andere rechtsgebieden nodig. 

“We hebben toen bewust opnieuw de afweging gemaakt. Er waren argumenten om alles bij één kantoor neer te leggen, maar we hebben ervoor gekozen de relatie met Hanze voort te zetten voor arbeidsrechtelijke vraagstukken. De goede contacten spelen daarin mee, maar ook hun kennis van de zorgsector. Die is voor ons superbelangrijk.”

“Ze zijn eerlijk over risico’s en mogelijkheden. En ze geven adviezen waar ik als bestuurder ook echt verder mee kan.”

Als de druk toeneemt

Wat Kodden in de samenwerking met Hanze waardeert, zit voor hem niet alleen in de juridische deskundigheid. “Ik heb Hanze altijd leren kennen als een heel betrouwbare partner. Ze zijn toegankelijk, ze denken mee en ze zijn eerlijk over risico’s en mogelijkheden. En ze geven adviezen waar ik als bestuurder ook echt verder mee kan.”

Ook de manier waarop Hanze met lastige situaties omgaat, past bij hem. “Wat ik heel plezierig vind, is dat ik altijd de indruk heb dat bij Hanze het verdienmodel niet vooropstaat. De insteek is dat zij met mij problemen willen oplossen, dat ze proberen escalatie te voorkomen waar het spannend wordt en dat zij met mij onderweg zijn om een duurzame arbeidsrelatie te bevorderen. Dat sluit aan bij mijn persoonlijke waarden en bij de waarden van de organisatie.”

Volgens Kodden blijkt juist op moeilijke momenten wat een advocaat voor je betekent. “Een goede advocaat wordt voor mij niet zichtbaar op het moment dat alles voorspoedig verloopt, maar juist als de druk toeneemt en de belangen groot zijn.”

Een ervaring uit een eerdere bestuursfunctie staat hem daarbij nog helder voor de geest. In een periode met grote personele gevolgen raakte hij betrokken bij een arbeidsrechtelijk geschil. Wat volgde was een lang en intensief juridisch traject. De uiteindelijke uitspraak viel niet uit zoals hij had gehoopt. “Ik heb daar geleerd dat gelijk hebben en gelijk krijgen twee verschillende dingen zijn. We hebben in die periode heel intensief met Hanze samengewerkt. Ook al kregen we uiteindelijk geen gelijk, ik heb hen toen echt als een betrouwbare partner ervaren. Het voelde alsof we er samen in stonden.”

De zorg kennen, niet alleen het arbeidsrecht

Vereen schakelt Hanze vooral in bij arbeidsrechtelijke kwesties waarin de onderlinge verhoudingen onder druk staan. De HR-professionals hebben vaste contactpersonen. Maar ook los van de dossiers is er contact. De congressen van Hanze zijn bijvoorbeeld vaste prik. “Volgens mij hebben we nog geen congres gemist.”

Dat is voor Kodden na al die jaren nog altijd belangrijk. Organisaties veranderen, functies veranderen en juridische vraagstukken veranderen mee. De samenwerking met Hanze reisde steeds met hem mee. “Hanze begrijpt hoe het arbeidsrecht in elkaar zit, maar kent ook mijn bestuurlijke context en de maatschappelijke context waarin zorgorganisaties werken. Ze hebben niet voor niets zo ongelooflijk veel klanten in de zorgsector, dat is hun kracht.”